Kurkuma
Kurkuma wekt het vuur dat in het lichaam sluimert.
Een gouden kracht die heelt, vernieuwt en nooit verkruimert.
Uit oude aarde groeit een stille strijd, waar elke cel haar glans herleidt.
Een wortel die door tijd en mens heen snijdt, en innerlijke kracht bevrijdt.
1. Oorsprong, geschiedenis en verspreiding
De geschiedenis van kurkuma, wetenschappelijk aangeduid als Curcuma longa, voert ons duizenden jaren terug naar Zuid- en Zuidoost-Azië. In deze regio werd de goudgele wortelstok oorspronkelijk gecultiveerd, waarna het al snel een centrale rol kreeg in de Ayurvedische traditie, een eeuwenoude leer uit India die zich richt op de balans tussen lichaam en geest. Vanuit het Indiase subcontinent vond het kruid via handelsroutes zijn weg naar China en Centraal-Azië, om uiteindelijk via de zijderoute het Midden-Oosten en Europa te bereiken. In de westerse wereld werd het aanvankelijk vooral gewaardeerd als kleurrijke specerij en natuurlijke kleurstof, terwijl het in delen van Azië een vaste plaats hield in de traditionele geneeskunde. Vandaag de dag staat de gele kleurstof in kurkuma, curcumine, wereldwijd in de wetenschappelijke belangstelling. Het is belangrijk om te benadrukken dat traditioneel gebruik geen wetenschappelijk bewijs van werkzaamheid vormt, en dat veel van het onderzoek naar curcumine zich nog in een pril, overwegend preklinisch stadium bevindt.
Bronnen:
Turmeric, the Golden Spice – Herbal Medicine – NCBI Bookshelf
2. Zwarte peper en biologische beschikbaarheid
Een veelbesproken kenmerk van curcumine is de beperkte biologische beschikbaarheid: de mate waarin een stof na inname daadwerkelijk in de bloedbaan terechtkomt. Bij orale inname wordt curcumine snel door de lever verwerkt via een proces genaamd glucuronidering, waarbij het aan een suikermolecuul wordt gekoppeld zodat het wateroplosbaar wordt en het lichaam weer verlaat. Hierdoor blijven de gemeten bloedspiegels van curcumine bij inname zonder hulpstoffen doorgaans zeer laag.
Piperine, de stof die zwarte peper zijn scherpe smaak geeft, remt de enzymen die verantwoordelijk zijn voor deze snelle afbraak. Een veelgeciteerde studie uit 1998 (Shoba et al.) mat bij een kleine groep gezonde proefpersonen na een dosis van 2 gram curcumine, met en zonder 20 milligram piperine, een tijdelijke toename van de gemeten bloedspiegel van curcumine met ongeveer 2000 procent gedurende ongeveer een uur na inname. Het gaat hierbij om vertraagde afbraak en verlengde aanwezigheid in het bloed, niet om aangetoonde opname in weefsels of om een aangetoond gezondheidseffect. Latere kritische analyses wijzen er bovendien op dat een hogere bloedspiegel van curcumine niet automatisch samenhangt met een groter effect in het lichaam. De precieze klinische betekenis van deze combinatie is dan ook nog onvoldoende onderzocht bij mensen.
Bronnen:
Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers – PubMed
Curcumin: A Review of Its’ Effects on Human Health – PMC
3. Stand van het wetenschappelijk onderzoek
Curcumine behoort tot de meest onderzochte plantaardige stoffen ter wereld, met duizenden gepubliceerde studies. Het overgrote deel van dit onderzoek is echter uitgevoerd in laboratoriumomstandigheden (celkweek) of in diermodellen, met doseringen en toedieningswijzen die niet zonder meer te vertalen zijn naar de dagelijkse consumptie van kurkuma als voedingsmiddel bij mensen. Waar klinisch onderzoek bij mensen wél is uitgevoerd, lopen de resultaten uiteen en zijn de onderzoeksgroepen vaak klein.
Onderstaand een overzicht van de belangrijkste onderzoeksrichtingen, met een duidelijk onderscheid tussen wat is aangetoond in cel- en diermodellen en wat bij mensen is onderzocht.
3.1 Ontstekingsprocessen
In celstudies is aangetoond dat curcumine kan ingrijpen op NF-κB, een eiwitcomplex dat een regulerende rol speelt bij de aanmaak van ontstekingsbevorderende signaalstoffen (cytokinen). Dit mechanisme wordt vaak aangehaald als verklaring voor de traditionele reputatie van kurkuma. Klinisch onderzoek bij mensen naar dit mechanisme, onder meer bij gewrichtsklachten, is echter beperkt en niet eenduidig: een evaluatie door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) concludeerde dat de destijds beschikbare studies onvoldoende bewijs leverden om een gezondheidsclaim over curcumine en gewrichten te onderbouwen, en deze claim is dan ook niet toegekend.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Curcumin and normal functioning of joints: evaluation of a health claim pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006 – EFSA Journal
3.2 Oxidatieve processen
In laboratoriumonderzoek gedraagt curcumine zich als een stof die vrije radicalen kan neutraliseren en die de aanmaak van lichaamseigen enzymen zoals superoxide-dismutase en glutathion-peroxidase kan stimuleren. Dit type onderzoek is grotendeels afkomstig uit celkweek- en diermodellen; humane data over de klinische relevantie hiervan zijn beperkt.
Bronnen:
Effects of Curcumin on Aging: Molecular Mechanisms and Experimental Evidence – PMC
3.3 Hersenfunctie
Dieronderzoek laat zien dat curcumine de spiegels van BDNF (brain-derived neurotrophic factor), een eiwit dat betrokken is bij de overleving van zenuwcellen en bij neuroplasticiteit, kan beïnvloeden. Deze bevindingen zijn overwegend afkomstig uit diermodellen, waaronder onderzoek naar traumatisch hersenletsel bij ratten; overtuigend bewijs uit humane klinische trials ontbreekt vooralsnog.
Bronnen:
Dietary curcumin counteracts the outcome of traumatic brain injury on oxidative stress, synaptic plasticity, and cognition – PubMed
3.4 Stemming
Onderzoek bij knaagdieren (met injecteerbare, niet-orale toediening) laat een mogelijke invloed van curcumine op serotonine- en dopaminesystemen zien, evenals een effect op de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, het hormonale systeem dat de stressreactie regelt. Deze bevindingen zijn dierexperimenteel van aard. Een kritische beoordeling van humane studies naar curcumine bij depressie concludeert dat er onvoldoende overtuigend bewijs is dat curcumine bij mensen met een depressieve stoornis beter werkt dan placebo. Sommige recentere, kleinschalige klinische trials rapporteren wisselende positieve signalen, maar de bewijslast wordt door onderzoekers zelf als voorlopig omschreven.
Bronnen:
Antidepressant activity of curcumin: involvement of serotonin and dopamine system – PubMed
Curcumin reverses the effects of chronic stress on behavior, the HPA axis, BDNF expression and phosphorylation of CREB – PubMed
3.5 Hart- en vaatstelsel
In laboratoriumonderzoek wordt curcumine in verband gebracht met het endotheel, de dunne cellaag die de binnenwand van bloedvaten bekleedt en een rol speelt bij de bloeddrukregulatie. Onderzoek naar cholesterolwaarden en adhesiemoleculen is grotendeels preklinisch. Er bestaat geen door de EFSA goedgekeurde claim die curcumine of kurkuma linkt aan een verbeterde hart- of vaatgezondheid.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
3.6 Celonderzoek in relatie tot kanker
Curcumine wordt binnen de oncologie veelvuldig bestudeerd, met name met betrekking tot apoptose: het proces waarbij cellen op een gecontroleerde manier afsterven. Het overgrote deel van dit onderzoek is uitgevoerd in kankercellijnen in het laboratorium en in diermodellen. Systematische reviews van klinisch onderzoek bij mensen concluderen consistent dat de lage biologische beschikbaarheid van curcumine de klinische toepasbaarheid sterk beperkt, en dat er meer en groter opgezet mensonderzoek nodig is voordat conclusies over werkzaamheid getrokken kunnen worden. Curcumine of kurkuma is geen behandeling voor kanker en mag niet als zodanig worden gepresenteerd of ingezet als vervanging voor reguliere zorg.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Curcumin and Cancer Cells: How Many Ways Can Curry Kill Tumor Cells Selectively? – PMC
3.7 Gewrichten
Laboratoriumonderzoek naar kraakbeenweefsel laat zien dat curcumine de activiteit van bepaalde enzymen (metalloproteïnasen) en weefselhormonen (prostaglandinen) kan beïnvloeden, processen die een rol spelen bij de afbraak van kraakbeen. Zoals hierboven vermeld, heeft de EFSA een voorgestelde claim over curcumine en gewrichtsfunctie beoordeeld en niet goedgekeurd wegens onvoldoende bewijs uit humaan onderzoek.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Curcumin reduces prostaglandin E2, matrix metalloproteinase-3 and proteoglycan release in the secretome of interleukin 1β-treated articular cartilage – PubMed
4. Aandachtspunten bij geconcentreerde extracten
4.1 Spijsvertering
Kurkuma als voedingsmiddel, zoals gebruikt in de keuken, wordt algemeen als veilig beschouwd. Bij geconcentreerde extracten of supplementen ligt dat genuanceerder. Curcumine kan de aanmaak van maagzuur (gastrine-secretie) stimuleren. Bij hogere doseringen wordt in de literatuur melding gemaakt van maag-darmklachten zoals misselijkheid en diarree. Wie overweegt een curcuminesupplement te gebruiken, doet er verstandig aan de bijsluiter te volgen en bij klachten een arts of apotheker te raadplegen.
Bronnen:
Curcumin: A Review of Its’ Effects on Human Health – PMC
4.2 Combinatie met medicatie
Curcumine kan cytochroom P450-enzymen in de lever beïnvloeden, enzymen die betrokken zijn bij de afbraak van veel geneesmiddelen. Dit kan in theorie de bloedspiegel van andere medicatie beïnvloeden. Er is in de literatuur specifiek gewezen op een mogelijke interactie met bloedplaatjesremmers en bloedverdunners (anticoagulantia), aangezien curcumine de bloedplaatjesaggregatie kan beïnvloeden. Mensen die dergelijke medicatie gebruiken, wordt geadviseerd navraag te doen bij hun behandelend arts of apotheker voordat zij curcuminesupplementen toevoegen aan hun regime.
Bronnen:
Interaction study between antiplatelet agents, anticoagulants, thyroid replacement therapy and a bioavailable formulation of curcumin (Meriva®)
4.3 Specifieke groepen
Voor bepaalde groepen is extra terughoudendheid met geconcentreerde curcuminesupplementen op zijn plaats. Tijdens de zwangerschap wordt geadviseerd hoge doseringen te vermijden; de beschikbare literatuur hierover is beperkt en pleit voor voorzichtigheid. Mensen met galstenen (cholelithiasis) wordt geadviseerd voorzichtig te zijn, omdat curcumine de galblaasactiviteit kan stimuleren. Bij ijzertekort (sideropenie) is het relevant te weten dat curcumine zich via chelatie aan ijzermoleculen kan binden, wat de opname van ijzer uit voeding mogelijk kan beïnvloeden; een aparte inname op andere momenten van de dag kan hierbij verstandig zijn. Zoals bij elk geconcentreerd extract geldt: raadpleeg bij twijfel een arts, apotheker of andere zorgverlener, zeker bij bestaande aandoeningen of medicatiegebruik.
Bronnen:
Curcumin: Could This Compound Be Useful in Pregnancy and Pregnancy-Related Complications?
Tot slot
Kurkuma heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld van een gewaardeerde specerij en traditioneel middel tot een van de meest onderzochte plantaardige stoffen in de moderne wetenschap. Het onderzoek naar curcumine is omvangrijk, maar bestaat grotendeels uit laboratorium- en diermodellen; overtuigend bewijs uit grootschalig humaan onderzoek is voor de meeste besproken toepassingen nog niet voorhanden, en er is dan ook geen door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaim voor curcumine of kurkuma.
Een terugkerend thema in dit onderzoeksveld is de beperkte biologische beschikbaarheid van curcumine, en de manier waarop stoffen als piperine uit zwarte peper de opname in het lichaam kunnen beïnvloeden. Deze bevindingen zijn wetenschappelijk interessant, maar rechtvaardigen op dit moment geen gezondheidsclaims. Wie kurkuma om culinaire of traditionele redenen wil gebruiken, kan dat gerust doen; wie overweegt geconcentreerde extracten of supplementen te gebruiken, doet er goed aan zich bewust te zijn van de beperkingen van het huidige bewijs en bij twijfel een arts of apotheker te raadplegen.
hiedenis en verspreiding
De geschiedenis van kurkuma, wetenschappelijk aangeduid als Curcuma longa, voert ons duizenden jaren terug naar Zuid- en Zuidoost-Azië. In deze regio werd de goudgele wortelstok oorspronkelijk gecultiveerd, waarna het al snel een centrale rol kreeg in de Ayurvedische traditie, een eeuwenoude leer uit India die zich richt op de balans tussen lichaam en geest. Vanuit het Indiase subcontinent vond het kruid via handelsroutes zijn weg naar China en Centraal-Azië, om uiteindelijk via de zijderoute het Midden-Oosten en Europa te bereiken. In de westerse wereld werd het aanvankelijk vooral gewaardeerd als kleurrijke specerij en natuurlijke kleurstof, terwijl het in delen van Azië een vaste plaats hield in de traditionele geneeskunde. Vandaag de dag staat de gele kleurstof in kurkuma, curcumine, wereldwijd in de wetenschappelijke belangstelling. Het is belangrijk om te benadrukken dat traditioneel gebruik geen wetenschappelijk bewijs van werkzaamheid vormt, en dat veel van het onderzoek naar curcumine zich nog in een pril, overwegend preklinisch stadium bevindt.
Bronnen:
Turmeric, the Golden Spice – Herbal Medicine – NCBI Bookshelf
Zwarte peper en biologische beschikbaarheid
Een veelbesproken kenmerk van curcumine is de beperkte biologische beschikbaarheid: de mate waarin een stof na inname daadwerkelijk in de bloedbaan terechtkomt. Bij orale inname wordt curcumine snel door de lever verwerkt via een proces genaamd glucuronidering, waarbij het aan een suikermolecuul wordt gekoppeld zodat het wateroplosbaar wordt en het lichaam weer verlaat. Hierdoor blijven de gemeten bloedspiegels van curcumine bij inname zonder hulpstoffen doorgaans zeer laag.
Piperine, de stof die zwarte peper zijn scherpe smaak geeft, remt de enzymen die verantwoordelijk zijn voor deze snelle afbraak. Een veelgeciteerde studie uit 1998 (Shoba et al.) mat bij een kleine groep gezonde proefpersonen na een dosis van 2 gram curcumine, met en zonder 20 milligram piperine, een tijdelijke toename van de gemeten bloedspiegel van curcumine met ongeveer 2000 procent gedurende ongeveer een uur na inname. Het gaat hierbij om vertraagde afbraak en verlengde aanwezigheid in het bloed, niet om aangetoonde opname in weefsels of om een aangetoond gezondheidseffect. Latere kritische analyses wijzen er bovendien op dat een hogere bloedspiegel van curcumine niet automatisch samenhangt met een groter effect in het lichaam. De precieze klinische betekenis van deze combinatie is dan ook nog onvoldoende onderzocht bij mensen.
Bronnen:
Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers – PubMed
Curcumin: A Review of Its’ Effects on Human Health – PMC
Stand van het wetenschappelijk onderzoek
Curcumine behoort tot de meest onderzochte plantaardige stoffen ter wereld, met duizenden gepubliceerde studies. Het overgrote deel van dit onderzoek is echter uitgevoerd in laboratoriumomstandigheden (celkweek) of in diermodellen, met doseringen en toedieningswijzen die niet zonder meer te vertalen zijn naar de dagelijkse consumptie van kurkuma als voedingsmiddel bij mensen. Waar klinisch onderzoek bij mensen wél is uitgevoerd, lopen de resultaten uiteen en zijn de onderzoeksgroepen vaak klein.
Onderstaand een overzicht van de belangrijkste onderzoeksrichtingen, met een duidelijk onderscheid tussen wat is aangetoond in cel- en diermodellen en wat bij mensen is onderzocht.
Ontstekingsprocessen
In celstudies is aangetoond dat curcumine kan ingrijpen op NF-κB, een eiwitcomplex dat een regulerende rol speelt bij de aanmaak van ontstekingsbevorderende signaalstoffen (cytokinen). Dit mechanisme wordt vaak aangehaald als verklaring voor de traditionele reputatie van kurkuma. Klinisch onderzoek bij mensen naar dit mechanisme, onder meer bij gewrichtsklachten, is echter beperkt en niet eenduidig: een evaluatie door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) concludeerde dat de destijds beschikbare studies onvoldoende bewijs leverden om een gezondheidsclaim over curcumine en gewrichten te onderbouwen, en deze claim is dan ook niet toegekend.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Curcumin and normal functioning of joints: evaluation of a health claim pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006 – EFSA Journal
Oxidatieve processen
In laboratoriumonderzoek gedraagt curcumine zich als een stof die vrije radicalen kan neutraliseren en die de aanmaak van lichaamseigen enzymen zoals superoxide-dismutase en glutathion-peroxidase kan stimuleren. Dit type onderzoek is grotendeels afkomstig uit celkweek- en diermodellen; humane data over de klinische relevantie hiervan zijn beperkt.
Bronnen:
Effects of Curcumin on Aging: Molecular Mechanisms and Experimental Evidence – PMC
Hersenfunctie
Dieronderzoek laat zien dat curcumine de spiegels van BDNF (brain-derived neurotrophic factor), een eiwit dat betrokken is bij de overleving van zenuwcellen en bij neuroplasticiteit, kan beïnvloeden. Deze bevindingen zijn overwegend afkomstig uit diermodellen, waaronder onderzoek naar traumatisch hersenletsel bij ratten; overtuigend bewijs uit humane klinische trials ontbreekt vooralsnog.
Bronnen:
Dietary curcumin counteracts the outcome of traumatic brain injury on oxidative stress, synaptic plasticity, and cognition – PubMed
Stemming
Onderzoek bij knaagdieren (met injecteerbare, niet-orale toediening) laat een mogelijke invloed van curcumine op serotonine- en dopaminesystemen zien, evenals een effect op de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, het hormonale systeem dat de stressreactie regelt. Deze bevindingen zijn dierexperimenteel van aard. Een kritische beoordeling van humane studies naar curcumine bij depressie concludeert dat er onvoldoende overtuigend bewijs is dat curcumine bij mensen met een depressieve stoornis beter werkt dan placebo. Sommige recentere, kleinschalige klinische trials rapporteren wisselende positieve signalen, maar de bewijslast wordt door onderzoekers zelf als voorlopig omschreven.
Bronnen:
Antidepressant activity of curcumin: involvement of serotonin and dopamine system – PubMed
Curcumin reverses the effects of chronic stress on behavior, the HPA axis, BDNF expression and phosphorylation of CREB – PubMed
Hart- en vaatstelsel
In laboratoriumonderzoek wordt curcumine in verband gebracht met het endotheel, de dunne cellaag die de binnenwand van bloedvaten bekleedt en een rol speelt bij de bloeddrukregulatie. Onderzoek naar cholesterolwaarden en adhesiemoleculen is grotendeels preklinisch. Er bestaat geen door de EFSA goedgekeurde claim die curcumine of kurkuma linkt aan een verbeterde hart- of vaatgezondheid.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Celonderzoek in relatie tot kanker
Curcumine wordt binnen de oncologie veelvuldig bestudeerd, met name met betrekking tot apoptose: het proces waarbij cellen op een gecontroleerde manier afsterven. Het overgrote deel van dit onderzoek is uitgevoerd in kankercellijnen in het laboratorium en in diermodellen. Systematische reviews van klinisch onderzoek bij mensen concluderen consistent dat de lage biologische beschikbaarheid van curcumine de klinische toepasbaarheid sterk beperkt, en dat er meer en groter opgezet mensonderzoek nodig is voordat conclusies over werkzaamheid getrokken kunnen worden. Curcumine of kurkuma is geen behandeling voor kanker en mag niet als zodanig worden gepresenteerd of ingezet als vervanging voor reguliere zorg.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Curcumin and Cancer Cells: How Many Ways Can Curry Kill Tumor Cells Selectively? – PMC
Gewrichten
Laboratoriumonderzoek naar kraakbeenweefsel laat zien dat curcumine de activiteit van bepaalde enzymen (metalloproteïnasen) en weefselhormonen (prostaglandinen) kan beïnvloeden, processen die een rol spelen bij de afbraak van kraakbeen. Zoals hierboven vermeld, heeft de EFSA een voorgestelde claim over curcumine en gewrichtsfunctie beoordeeld en niet goedgekeurd wegens onvoldoende bewijs uit humaan onderzoek.
Bronnen:
Therapeutic Roles of Curcumin: Lessons Learned from Clinical Trials – PMC
Curcumin reduces prostaglandin E2, matrix metalloproteinase-3 and proteoglycan release in the secretome of interleukin 1β-treated articular cartilage – PubMed
Aandachtspunten bij geconcentreerde extracten
Spijsvertering
Kurkuma als voedingsmiddel, zoals gebruikt in de keuken, wordt algemeen als veilig beschouwd. Bij geconcentreerde extracten of supplementen ligt dat genuanceerder. Curcumine kan de aanmaak van maagzuur (gastrine-secretie) stimuleren. Bij hogere doseringen wordt in de literatuur melding gemaakt van maag-darmklachten zoals misselijkheid en diarree. Wie overweegt een curcuminesupplement te gebruiken, doet er verstandig aan de bijsluiter te volgen en bij klachten een arts of apotheker te raadplegen.
Bronnen:
Curcumin: A Review of Its’ Effects on Human Health – PMC
Combinatie met medicatie
Curcumine kan cytochroom P450-enzymen in de lever beïnvloeden, enzymen die betrokken zijn bij de afbraak van veel geneesmiddelen. Dit kan in theorie de bloedspiegel van andere medicatie beïnvloeden. Er is in de literatuur specifiek gewezen op een mogelijke interactie met bloedplaatjesremmers en bloedverdunners (anticoagulantia), aangezien curcumine de bloedplaatjesaggregatie kan beïnvloeden. Mensen die dergelijke medicatie gebruiken, wordt geadviseerd navraag te doen bij hun behandelend arts of apotheker voordat zij curcuminesupplementen toevoegen aan hun regime.
Bronnen:
Interaction study between antiplatelet agents, anticoagulants, thyroid replacement therapy and a bioavailable formulation of curcumin (Meriva®)
Specifieke groepen
Voor bepaalde groepen is extra terughoudendheid met geconcentreerde curcuminesupplementen op zijn plaats. Tijdens de zwangerschap wordt geadviseerd hoge doseringen te vermijden; de beschikbare literatuur hierover is beperkt en pleit voor voorzichtigheid. Mensen met galstenen (cholelithiasis) wordt geadviseerd voorzichtig te zijn, omdat curcumine de galblaasactiviteit kan stimuleren. Bij ijzertekort (sideropenie) is het relevant te weten dat curcumine zich via chelatie aan ijzermoleculen kan binden, wat de opname van ijzer uit voeding mogelijk kan beïnvloeden; een aparte inname op andere momenten van de dag kan hierbij verstandig zijn. Zoals bij elk geconcentreerd extract geldt: raadpleeg bij twijfel een arts, apotheker of andere zorgverlener, zeker bij bestaande aandoeningen of medicatiegebruik.
Bronnen:
Curcumin: Could This Compound Be Useful in Pregnancy and Pregnancy-Related Complications?
Tot slot
Kurkuma heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld van een gewaardeerde specerij en traditioneel middel tot een van de meest onderzochte plantaardige stoffen in de moderne wetenschap. Het onderzoek naar curcumine is omvangrijk, maar bestaat grotendeels uit laboratorium- en diermodellen; overtuigend bewijs uit grootschalig humaan onderzoek is voor de meeste besproken toepassingen nog niet voorhanden, en er is dan ook geen door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaim voor curcumine of kurkuma.
Een terugkerend thema in dit onderzoeksveld is de beperkte biologische beschikbaarheid van curcumine, en de manier waarop stoffen als piperine uit zwarte peper de opname in het lichaam kunnen beïnvloeden. Deze bevindingen zijn wetenschappelijk interessant, maar rechtvaardigen op dit moment geen gezondheidsclaims. Wie kurkuma om culinaire of traditionele redenen wil gebruiken, kan dat gerust doen; wie overweegt geconcentreerde extracten of supplementen te gebruiken, doet er goed aan zich bewust te zijn van de beperkingen van het huidige bewijs en bij twijfel een arts of apotheker te raadplegen.